Schommelingen in de bloedsuikerspiegel, trek in zoetigheid en een energiedip na het eten zijn allemaal zaken die nauw verband houden met onze stofwisseling. De glucosemetabolisme speelt ook een cruciale rol in het wetenschappelijk onderzoek naar eetlust en gewichtsregulatie.

Na een maaltijd stijgt de glucoseconcentratie in het bloed. De alvleesklier scheidt insuline af en onze lichaamscellen nemen glucose op om het als energie te gebruiken of op te slaan. Daarna daalt de bloedsuikerspiegel weer.

Interessant is niet alleen hoeveel de bloedsuikerspiegel stijgt, maar ook hoeveel deze in de daaropvolgende uren weer daalt.

Een onderzoek uit 2021 onder meer dan 1000 gezonde volwassenen onderzocht precies dit verband. Deelnemers bij wie de bloedsuikerspiegel twee tot drie uur na een standaardmaaltijd sterker daalde, gaven aan zich hongeriger te voelen. Ze consumeerden ook meer energie bij hun volgende maaltijd en gedurende de rest van de dag.¹

Bloedsuikerspiegel, hongergevoel en energie-inname zijn daarom met elkaar verbonden. Zelfs natuurlijke ingrediënten worden wetenschappelijk onderzocht op hun mogelijke rol in de glucosemetabolisme.

Dit omvat bepaalde bestanddelen van een schimmel met een bijzondere eigenschap: Coprinus comatus, de harige inktzwam.

Een zelfoplossende paddenstoel

De harige inktzwam is een van de meest bijzondere eetbare inheemse paddenstoelen. De langwerpige, witte hoed is bedekt met fijne schubben, die hem zijn karakteristieke uiterlijk geven.

De meest bijzondere eigenschap ervan wordt echter pas duidelijk naarmate het dier volwassener wordt.

Vervolgens begint de dop geleidelijk vanaf de rand te smelten tot er een donkere, inktachtige massa ontstaat. De ruwe inktdop dankt zijn naam aan dit natuurlijke proces. De resulterende vloeistof werd vroeger zelfs als inkt gebruikt.

Maar het is niet alleen zijn ongewone uiterlijk dat de paddenstoel interessant maakt.

Het vruchtlichaam bevat diverse natuurlijke bestanddelen, waaronder polysacchariden en bèta-glucanen. Deze complexe koolhydraatverbindingen komen voor in de celwanden van schimmels en verschillen in structuur afhankelijk van de schimmelsoort.

Juist deze diversiteit aan natuurlijke ingrediënten maakt de harige inktzwam tot een interessant onderzoeksobject.

Coprinus comatus in de traditionele mycologie en modern onderzoek.

De harige inktzwam wordt niet alleen gewaardeerd als eetbare paddenstoel, maar heeft ook een plaats in de traditionele mycologie.

Het wordt al lange tijd gebruikt in zowel de traditionele Chinese geneeskunde (TCM) als de Europese mycotherapie en wordt met name in verband gebracht met de bloedsuikermetabolisme.

Ook de moderne wetenschap bestudeert tegenwoordig deze bijzondere schimmel en onderzoekt welke rol de natuurlijke bestanddelen ervan spelen in de glucosemetabolisme.

Al in 2015 onderzochten wetenschappers verschillende polysacharidefracties uit de vruchtlichamen van Coprinus comatus.

In een onderzoek met muizen waarbij de bloedglucosewaarden experimenteel verhoogd waren, vertoonde een van de onderzochte fracties bijzonder opvallende resultaten: na toediening ervan constateerden de onderzoekers een daling van de bloedglucoseconcentratie. Veranderingen in de bloedglucosewaarden werden ook gedocumenteerd in een onderzoek van 21 dagen.²

Een andere studie uit 2022 behandelde een ethanol-extract van de ruige inktzwam.De wetenschappers bestudeerden de eigenschappen ervan bij ratten met experimenteel opgewekte diabetes.

Na 14 dagen toediening constateerden de onderzoekers een verlaging van de nuchtere bloedglucosewaarden met 26,69% ​​bij de ratten in de groep met de hoogste dosering.³

Daarnaast analyseerden de onderzoekers verschillende metabolische parameters, waaronder insuline en GLP-1, evenals de antioxiderende eigenschappen van het onderzochte extract.

GLP-1 is een hormoon dat na het eten in de darmen vrijkomt. Het speelt onder andere een rol bij de bloedsuikerafhankelijke insulineafgifte en de regulatie van eetlust en verzadiging.

Beide onderzoeken leveren experimenteel bewijs voor mogelijke interacties tussen bepaalde componenten van de harige inktzwam en het glucosemetabolisme.

Polysacchariden en bèta-glucanen: Wat zit er in de harige inktzwam?

De harige inktzwam heeft een gevarieerd natuurlijk ingrediëntenprofiel.

Het vruchtlichaam blijkt eiwitten en diverse aminozuren, B-vitaminen, vitamine C, evenals mineralen en sporenelementen zoals kalium, magnesium, ijzer en zink te bevatten. Het bevat ook andere bioactieve stoffen, waaronder fenolische verbindingen en ergothioneïne.

De polysacchariden ervan zijn echter bijzonder interessant.

Omdat niet alle polysacchariden hetzelfde zijn. Cruciale factoren zijn onder meer hoe de afzonderlijke suikerbouwstenen aan elkaar gekoppeld zijn en welke ruimtelijke structuur daaruit voortvloeit.

Deze verschillen beïnvloeden de manier waarop de verbindingen interageren met biologische systemen.

Bèta-glucanen behoren ook tot de polysacchariden. Het zijn natuurlijke bestanddelen van de celwanden van veel schimmels en ze worden gekenmerkt door verschillende moleculaire structuren.

De eigenschappen van een bepaalde polysacharidefractie hangen daarom niet alleen af ​​van de hoeveelheid, maar ook van de structurele samenstelling ervan.

Paddenstoelenpoeder of -extract: waarom verwerking cruciaal is

Naast het natuurlijke ingrediëntenprofiel speelt ook de verwerking van de paddenstoel een belangrijke rol.

Hoewel eenvoudig paddenstoelenpoeder het gedroogde en gemalen vruchtlichaam bevat, omvat extractie het gericht verwijderen en concentreren van specifieke bestanddelen.

De samenstelling van een extract kan daarom verschillen van die van het oorspronkelijke paddenstoelenpoeder.

Bij de beoordeling van een paddenstoelenextract is het aantal milligram extract niet de enige doorslaggevende factor. Net zo belangrijk is welke ingrediënten het daadwerkelijk bevat en in welke hoeveelheden.

Een duidelijk gedefinieerde standaardisatie van polysacchariden en bèta-glucanen maakt de samenstelling traceerbaar en draagt ​​bij aan een constante kwaliteit.

Deze vergelijkbaarheid is met name belangrijk bij wetenschappelijk onderzoek naar paddenstoelenextracten, omdat verschillende extractiemethoden en ingrediëntenprofielen tot verschillende resultaten kunnen leiden.

Waarom de harige inktkap interessant is voor metabolisch onderzoek

De harige inktzwam is een fascinerend voorbeeld van hoe divers de natuurlijke bestanddelen van paddenstoelen wetenschappelijk worden onderzocht.

Door zijn uitzonderlijke biologie, het gebruik ervan in de traditionele mycologie en zijn complexe samenstelling is Coprinus comatus een interessante paddenstoelsoort.

Modern onderzoek richt zich met name op de polysacchariden en diverse metabolische parameters. Deze omvatten glucosemetabolisme, insulineregulatie en antioxidantprocessen.

De beschreven experimentele studies laten zien waarom bepaalde componenten van de harige inktzwam aandacht krijgen in het metabolisch onderzoek.

Coprinus comatus combineert zo een lange traditie als eetbare paddenstoel met actuele wetenschappelijke vragen over natuurlijke schimmelverbindingen en het menselijk metabolisme.

Bronnen

¹ Wyatt P, Berry SE, Finlayson G, et al. Postprandiale glycemische dalingen voorspellen eetlust en energie-inname bij gezonde personen. Natuurlijk metabolisme. 2021;3:523–529. https://doi.org/10.1038/s42255-021-00383-x

² Zhou S, Liu Y, Yang Y, Tang Q, Zhang J. Hypoglycemische activiteit van polysaccharide uit vruchtlichamen van de harige inktzwam, Coprinus comatus, op muizen geïnduceerd door alloxaan en het potentiële mechanisme ervan. Internationaal tijdschrift voor medicinale paddenstoelen. 2015;17(10):957–964. https://doi.org/10.1615/IntJMedMushrooms.v17.i10.50

³ Ratnaningtyas NI, Hernayanti H, Ekowati N, Husen F. Ethanol extract van de paddenstoel Coprinus comatus vertoont antidiabetische en antioxiderende activiteiten bij streptozotocine-geïnduceerde diabetische ratten. Farmaceutische biologie. 2022;60(1):1126–1136. https://doi.org/10.1080/13880209.2022.2074054