Dlaczego dobry sen nie zaczyna się dopiero wieczorem

Miliardy procesów biologicznych zachodzą w naszym organizmie każdej nocy. Komórki nerwowe przetwarzają informacje z dnia, komórki układu odpornościowego zmieniają swoją aktywność, produkty przemiany materii ulegają rozkładowi, a tkanki zaczynają się regenerować. Wiele z tych procesów zachodzi głównie podczas snu.[1]

Dlatego zły sen oznacza znacznie więcej niż tylko zmęczenie następnego ranka. Nawet kilka nocy skróconego lub przerywanego snu może zaostrzyć procesy zapalne, upośledzić wrażliwość na insulinę i wpłynąć na liczne procesy regulacyjne w organizmie.[2][3]

Spokojny sen nie jest zatem generowany wyłącznie przez mózg. Zależy on od systemów biologicznych, które współpracują ze sobą przez cały dzień.

Poria cocos jest badana właśnie na tym styku.

Grzyb leczniczy, znany również jako borówka amerykańska, zawiera polisacharydy, beta-glukany i triterpeny. Te grupy substancji są powiązane z jakością snu, mikrobiomem jelitowym, regulacją odporności i równowagą płynów w różnych dziedzinach badań.

Szczególnie interesujące są badania nad jakością snu.

Jakość snu można zmierzyć

Dobry sen nie oznacza automatycznie spędzania wielu godzin w łóżku. Kluczowa jest stabilność snu. Specjaliści od snu mierzą zatem nie tylko całkowity czas trwania snu, ale także częstotliwość wybudzania się w nocy, czas czuwania oraz skład poszczególnych faz snu.

Naukowcy zbadali dokładnie te parametry w randomizowanym badaniu kontrolowanym placebo, wykorzystując ekstrakt z Poria cocos.

Dorośli z problemami ze snem otrzymywali ekstrakt z Poria cocos lub placebo przez kilka tygodni. Wyniki nie tylko rejestrowano za pomocą kwestionariuszy, ale także obiektywnie mierzono za pomocą polisomnografii w laboratorium snu.[4]

W grupie Poria zaobserwowano m.in. zmiany całkowitego czasu snu, czasu czuwania w nocy i poszczególnych fazach snu.[4]

Ze względu na niewielką liczbę uczestników badanie nie dostarcza jeszcze jednoznacznych dowodów. Jest ono jednak szczególnie interesujące, ponieważ Poria cocos badano na ludziach w warunkach kontrolowanych, a jakość snu dodatkowo mierzono za pomocą obiektywnych parametrów.

Mikrobiom jelitowy pracuje całą dobę.

Podczas snu miliardy bakterii jelitowych pozostają aktywne. Rozkładają włókna roślinne i złożone polisacharydy, których nasz organizm ledwo jest w stanie strawić samodzielnie.

Tylko w wyniku fermentacji bakteryjnej powstają produkty metaboliczne, takie jak maślan, octan i propionian. Te krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe dostarczają błonie śluzowej jelit energii i jednocześnie wpływają na procesy odpornościowe oraz komunikację między jelitami a innymi narządami.[5]

Te złożone struktury obejmują również polisacharydy z Poria cocos. To właśnie one są przedmiotem obecnych badań nad mikrobiomem jelitowym.

Badanie opublikowane w 2025 roku analizowało metabolizm polisacharydów z Poria cocos przez mikrobiotę jelitową człowieka. Podczas fermentacji zmienia się zarówno proces tworzenia krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, jak i różne grupy bakterii w badanym mikrobiomie.[6]

Badanie to pokazuje, że polisacharydy z Poria cocos nie przechodzą przez jelita w niezmienionej postaci. Mogą być aktywnie metabolizowane przez bakterie jelitowe i w ten sposób wpływać na mikrobiologiczne środowisko metaboliczne.

Mechanizm ten jest obecnie uważany za jeden z najciekawszych obszarów badań dotyczących funkcjonalnych polisacharydów grzybowych.

Poria cocos i regulacja odporności

Nie każdy stan zapalny powoduje ból lub gorączkę. Wiele procesów zapalnych może pozostać niezauważonych przez dłuższy czas, a mimo to nadal wpływać na aktywność układu odpornościowego.

Jelita odgrywają w tym procesie szczególną rolę. Bariera jelitowa, mikroorganizmy i komórki układu odpornościowego pozostają w ścisłej komunikacji ze sobą i tworzą ważny interfejs między odżywianiem, środowiskiem i układem odpornościowym.

W tym kontekście badane są również polisacharydy z Poria cocos.

Badania eksperymentalne opisują zmiany w różnych komórkach układu odpornościowego i szlakach sygnałowych regulujących stan zapalny, takich jak NF-κB. Jednocześnie zaobserwowano zmiany w uwalnianiu różnych cytokin.[7]

Wyniki te mogą stanowić biologiczne wyjaśnienie, dlaczego Poria cocos jest obecnie badana nie tylko pod kątem wpływu na sen i mikrobiom jelitowy, ale także w kontekście regulacji układu odpornościowego.

Jednak badania w tej dziedzinie wciąż pozostają w dużej mierze na etapie eksperymentalnym. Znaczenie obserwowanych mechanizmów u ludzi wymaga zatem dalszych badań.

Dlaczego od wieków kokos Poria kojarzony jest z równowagą płynów

Nawet drobne zaburzenia równowagi płynów mogą wpływać na funkcjonowanie narządów i tkanek. Właśnie dlatego kokos Poria od wieków odgrywa szczególną rolę w tradycyjnej medycynie chińskiej.

Poria cocos to jeden z niewielu grzybów leczniczych, który jest wykorzystywany w tradycyjnej medycynie chińskiej w celu utrzymania równowagi płynów.

Współczesne badania farmakologiczne powracają do tego tematu i skupiają się głównie na zawartych w nim triterpenach.

Badania eksperymentalne opisują między innymi wpływ na ścieżki sygnałowe związane z funkcją nerek, regulacją elektrolitów i zmianami tkankowymi związanymi ze stanem zapalnym.[8]

Znaczna część tej wiedzy pochodziła dotychczas z badań eksperymentalnych. Znaczenie tych mechanizmów u ludzi pozostaje przedmiotem ciągłych badań.

Źródła

[1] Xie L, Kang H, Xu Q i in. Sen wspomaga usuwanie metabolitów z mózgu dorosłego człowieka. Nauka. 2013;342(6156):373–377.

[2] Irwin Pan Sen i stany zapalne: partnerzy w chorobie i zdrowiu. Nature Reviews Immunology. 2019;19(11):702–715.

[3] Broussard JL, Ehrmann DA, Van Cauter E, Tasali E, Brady MJ. Zaburzona sygnalizacja insuliny w ludzkich adipocytach po eksperymentalnym ograniczeniu snu. Roczniki Medycyny Wewnętrznej. 2012;157(8):549–557.

[4] Kim H., Choi H., Park BG, Ju HJ, Kim YI. Skuteczność ekstraktu z Poria Cocos w poprawie jakości snu: perspektywa kliniczna z implikacjami dla żywności funkcjonalnej. Składniki odżywcze. 2023;15(19):4242.

[5] Koh A, De Vadder F, Kovatcheva-Datchary P, Bäckhed F. Od błonnika pokarmowego do fizjologii gospodarza: krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe jako kluczowe metabolity bakterii. Komórka. 2016;165(6):1332–1345.

[6] Zhou X i in. Wpływ regulacyjny polisacharydów Poria cocos na mikrobiotę jelitową i metabolity: ocena potencjału prebiotycznego. npj Nauka o żywności. 2025.

[7] Li X i in. Aktywność immunomodulacyjna i mechanizmy molekularne polisacharydów Poria cocos. Cząsteczki. 2024.

[8] Guo ZY i wsp. Poria cocos: tradycyjne zastosowania, składniki triterpenoidowe i farmakologia nerkoochronna. Acta Pharmacologica Sinica. 2025.