Dlaczego biodostępność, a nie tylko ilość, ma znaczenie w przypadku kurkuminy.
Kurkumina jest jednym z najintensywniej badanych związków roślinnych na świecie. Od dziesięcioleci naukowcy badają jej rolę w szerokiej gamie procesów biologicznych. Obecnie liczne publikacje naukowe badają kurkuminę w kontekście stresu oksydacyjnego, procesów zapalnych, metabolizmu, mózgu i stawów, między innymi.
Pomimo ogromnego zainteresowania naukowego, kurkumina wiąże się z jednym istotnym problemem: jej stosunkowo niska biodostępność.
W przypadku kurkuminy liczy się nie tylko ilość tego związku roślinnego. Równie ważne jest to, ile kurkuminy organizm może faktycznie wchłonąć.
Właśnie dlatego, oprócz dawkowania, coraz większą uwagę przywiązuje się do innego czynnika kurkuminy: składu.
Nasuwa się więc pytanie: w jaki sposób kurkumina musi zostać przetworzona, aby stała się jak najłatwiej przyswajalna dla organizmu?
Biodostępność – co dzieje się po spożyciu
Między spożyciem a krwiobiegiem istnieje skomplikowana ścieżka biologiczna.
Związek roślinny musi najpierw zostać uwolniony, rozprowadzony w całym przewodzie pokarmowym, a następnie pokonać barierę jelitową. Jednocześnie część może zostać zmetabolizowana w jelitach i wątrobie.
Biodostępność, najprościej rzecz ujmując, odnosi się do stopnia, w jakim przyjęta substancja ostatecznie staje się dostępna w krwiobiegu.
Właśnie w tym tkwi wyzwanie w przypadku kurkuminy.
Kurkumina jako wyzwanie – i jak natura wskazuje drogę
Kurkumina rozpuszcza się w tłuszczach i w związku z tym rozpuszcza się tylko w ograniczonym stopniu w środowisku wodnym naszego przewodu pokarmowego.
Nasz organizm również boryka się z tym problemem w przypadku innych substancji rozpuszczalnych w tłuszczach. Podczas trawienia tłuszczu, z pomocą kwasów żółciowych, tworzą się tzw. micele.
Są to maleńkie struktury, które umożliwiają transport cząsteczek rozpuszczalnych w tłuszczach w środowisku wodnym, wspomagając w ten sposób ich wchłanianie.
Technologia NovaSOL® wykorzystuje właśnie tę naturalną zasadę.
Technologia NovaSOL® – kurkumina już w formie micelarnej
W przypadku preparatu NovaSOL® kurkumina przed spożyciem zostaje umieszczona w mikroskopijnie małych micelach.
Pozwala to na znacznie efektywniejszą dystrybucję rozpuszczalnego w tłuszczach związku roślinnego w przewodzie pokarmowym. Badania pokazują, że w szczególności lepsza rozpuszczalność po strawieniu może znacząco przyczynić się do wyższej biodostępności preparatów micelarnych kurkuminy.²
Kluczowa różnica nie leży zatem w samej kurkuminie, lecz w jej składzie.
I tę różnicę można zmierzyć.
185 razy większa biodostępność w porównaniu do kurkuminy naturalnej
Schiborr i współpracownicy sprawdzili, jak duża może być różnica w randomizowanym badaniu krzyżowym z udziałem 23 zdrowych dorosłych.
Uczestnicy otrzymywali 500 mg kurkuminoidów w różnych punktach czasowych w postaci kurkuminy naturalnej, kurkuminy mikronizowanej lub w postaci micelarnej. Następnie mierzono stężenie kurkuminoidów we krwi przez 24 godziny.¹
Wynik:
Mikronizowana kurkumina osiągnęła średnio około 9 razy wyższą biodostępność niż kurkumina naturalna.
W przypadku preparatu micelarnego było ono aż 185 razy wyższe u wszystkich uczestników badania.¹
Badanie w imponujący sposób wykazało, jaki wpływ ma formuła na ilość kurkuminy, która dostaje się do krwiobiegu po jej spożyciu.
W kolejnym randomizowanym badaniu krzyżowym na ludziach porównano różne preparaty kurkuminy. Również w tym badaniu kurkumina micelarna osiągnęła istotnie wyższą biodostępność niż kurkumina natywna – w tym badaniu zmierzone AUC było 57 razy wyższe.²
To szczególnie uwydatnia jedną kwestię:
Sama ilość miligramów to tylko część historii kurkuminy. Kwestia sposobu jej przyjmowania jest co najmniej równie interesująca.
Ale dlaczego kurkumina jest tak interesująca?
Oczywiście, lepsze wchłanianie będzie interesujące tylko wtedy, gdy sama substancja roślinna będzie interesująca pod względem naukowym.
I właśnie w tym miejscu kurkumina staje się interesująca: wiele badań na ludziach koncentruje się na procesach biologicznych i obszarach zdrowia bezpośrednio związanych z ludźmi.
Stawy i mobilność
Kurkumina jest szczególnie intensywnie badana w kontekście choroby zwyrodnieniowej stawów kolanowych.
W ośmiotygodniowym, randomizowanym badaniu kontrolowanym placebo z udziałem 101 dorosłych osób, grupa przyjmująca kurkuminę zgłosiła między innymi większą poprawę bólu kolana niż grupa placebo.³
Dalsze badania kliniczne i bieżące oceny również wykazują pozytywne sygnały dotyczące bólu, funkcjonowania stawów i sztywności – chociaż w niektórych przypadkach składy kurkuminy i projekty badań różnią się znacząco.
metabolizm
Interesujące wyniki uzyskano również w zakresie metabolizmu.
Metaanalizy badań randomizowanych wskazują, że kurkumina wiąże się ze zmianami stężenia glukozy we krwi na czczo, HbA1c i niektórych poziomów lipidów we krwi u osób z zaburzeniami metabolicznymi.
W niedawnej metaanalizie osób z cukrzycą typu 2 stwierdzono, że stężenie glukozy we krwi na czczo spadło średnio o około 11,5 mg/dl, a poziom HbA1c o około 0,54 punktu procentowego w porównaniu z grupą kontrolną.⁴
W różnych badaniach obserwowano również zmiany w insulinooporności i poziomie cholesterolu LDL. Jednak wyniki różnią się w zależności od sytuacji początkowej, dawki i zastosowanego preparatu kurkuminy.
Procesy zapalne i stres oksydacyjny
Innym ważnym obszarem badań są procesy zapalne i stres oksydacyjny.
Metaanalizy wskazują między innymi na niższy poziom niektórych markerów zapalnych, takich jak hs-CRP i IL-6, po suplementacji kurkuminą.⁵
Badane są również markery metabolizmu oksydacyjnego. Należą do nich na przykład dialdehyd malonowy (MDA), który jest stosowany jako marker zmian oksydacyjnych lipidów.⁵
Dlatego kurkumina nie jest już postrzegana wyłącznie jako prosty „przeciwutleniacz”. Z naukowego punktu widzenia interesujące jest to, jak ten związek roślinny oddziałuje na różne szlaki regulacyjne i sygnałowe w komórkach.
Mózg i pamięć
Zdrowie poznawcze jest również przedmiotem badań klinicznych.
W 18-miesięcznym badaniu kontrolowanym placebo z udziałem osób dorosłych bez demencji badano biodostępną formułę kurkuminy. Grupa kurkuminy wykazała poprawę pamięci i uwagi w porównaniu z placebo. Jednocześnie, za pomocą skanów PET, zaobserwowano zmiany w specyficznych sygnałach amyloidu i białka tau w poszczególnych obszarach mózgu.⁶
Metaanalizy randomizowanych badań kontrolowanych badają obecnie również związek kurkuminy z wydajnością poznawczą.⁷
Dane są zatem interesujące, ale należy je rozpatrywać w sposób zróżnicowany. Nie każda formuła kurkuminy ma taką samą biodostępność, a dawki, czas przyjmowania oraz grupy badanych osób również różnią się w zależności od badania.
W przypadku kurkuminy nie tylko jej zawartość ma znaczenie.
Badania nad kurkuminą wyraźnie pokazują, dlaczego ilość substancji roślinnych nie powinna być jedynym czynnikiem branym pod uwagę.
Pomiędzy spożyciem a faktyczną dostępnością substancji w organizmie leżą procesy rozpuszczalności, trawienia, wchłaniania i metabolizmu.
Właśnie w tym miejscu do gry wchodzi micelarna formuła NovaSOL®.
Badania na ludziach pokazują, że biodostępność kurkuminy może się znacząco zmieniać w zależności od składu.
Doprowadziło to również do dalszego rozwinięcia kwestii naukowej dotyczącej kurkuminy: nie tylko ilość kurkuminy przyjmowanej w organizmie, ale również forma, w jakiej występuje, może mieć kluczowe znaczenie dla ustalenia, jaka ilość kurkuminy jest faktycznie dostępna dla organizmu.
Źródła
[1] Schiborr C, Kocher A, Behnam D, Jandasek J, Toelstede S, Frank J. Biodostępność kurkuminy podawanej doustnie w postaci mikronizowanego proszku i płynnych miceli jest znacznie zwiększona u zdrowych ludzi i różni się w zależności od płci. Odżywianie molekularne & Badania żywności. 2014;58(3):516–527.
[2] Flory S, Sus N, Haas K i in. Zwiększenie rozpuszczalności kurkuminy po strawieniu to najskuteczniejsza strategia poprawy jej biodostępności po podaniu doustnym: randomizowane badanie krzyżowe z udziałem zdrowych osób dorosłych i eksperymenty in vitro dotyczące biodostępności. Odżywianie molekularne & Badania żywności. 2021;65(24):e2100613.
[3] Lopresti AL, Smith SJ, Jackson-Michel S, Fairchild T. Badanie wpływu ekstraktu kurkuminy (Curcugen®) na ból kolana związany z chorobą zwyrodnieniową stawów: randomizowane, podwójnie ślepe badanie kontrolowane placebo. Składniki odżywcze. 2022;14(1):41.
[4] Tabatabaei-Malazy O i in. Kurkumina łagodzi hiperglikemię i stan zapalny w cukrzycy typu 2: systematyczny przegląd i metaanaliza randomizowanych badań kontrolowanych. Składniki odżywcze. 2024;16(23):4177.
[5] Badania metaanalityczne dotyczące kurkuminy, markerów zapalnych i stresu oksydacyjnego.
[6] Small GW, Siddarth P, Li Z i in. Wpływ biodostępnej formy kurkuminy na pamięć oraz mózgowy amyloid i białko tau u dorosłych bez demencji: 18-miesięczne badanie z podwójnie ślepą próbą i kontrolą placebo. Amerykańskie czasopismo psychiatrii geriatrycznej. 2018;26(3):266–277.
[7] Wang i wsp. Wpływ suplementacji kurkuminą na funkcje poznawcze: systematyczny przegląd i metaanaliza badań z randomizacją kontrolowaną. 2025.