Therapeutische toepassingen van saffraan en het actieve bestanddeel safranal: een op bewijs gebaseerd overzicht van klinische studies bij mensen.
Saffraan (Crocus sativus L.), ook wel bekend als "rood goud", is een van 's werelds meest kostbare specerijen en wordt al meer dan 4000 jaar gebruikt, niet alleen in de keuken, maar ook voor medicinale doeleinden. De gedroogde stampers van de saffraankrokus bevatten diverse bioactieve stoffen, waaronder de carotenoïden crocine en crocetine, picrocrocine en safranal. Terwijl crocine en crocetine verantwoordelijk zijn voor de karakteristieke kleur, bepaalt picrocrocine de smaak en safranal het kenmerkende aroma van saffraan.
Wetenschappelijk onderzoek naar de geneeskrachtige eigenschappen van saffraan is sinds 1980 exponentieel toegenomen. Moderne klinische studies bevestigen veel van de traditioneel overgeleverde toepassingen en tonen aan dat saffraan neuroprotectieve, stemmingsverbeterende en ontstekingsremmende eigenschappen bezit.
Biochemische principes
De therapeutische werking van saffraan is gebaseerd op een multimodale werking van de bioactieve bestanddelen. In vitro-onderzoek toont een antagonistisch effect op de serotonine type 2-receptor, remming van monoamineoxidase en blokkade van exciterende glutamaterge NMDA-receptoren. Daarnaast stimuleert saffraan de remmende GABA-A-receptoren.
Saffraan bezit sterke antioxiderende eigenschappen en beschermt tegen vrije radicalen, terwijl het tegelijkertijd de aanmaak van lichaamseigen antioxiderende enzymen bevordert. De ontstekingsremmende werking manifesteert zich door de remming van de enzymatische activiteit van COX-1, COX-2 en iNOS, waardoor de productie van prostaglandinen wordt verminderd. Bovendien remt saffraan de productie van pro-inflammatoire cytokinen door het NF-κB-eiwitcomplex te remmen.
Safranal: Eigenschappen en effecten
Safranal, een metaboliet van picrocrocine, is voornamelijk verantwoordelijk voor het karakteristieke aroma van saffraan. Preklinische studies tonen aan dat safranal Het bezit neuroprotectieve eigenschappen en kan cognitieve tekorten in Alzheimer-modellen verbeteren.. De stof werkt door de AMPK-signaalroutes te activeren en Inductie van autofagie, Dit beschermt neuronen tegen toxiciteit veroorzaakt door amyloïde-bèta. Safranal remt ook de activiteit van acetylcholinesterase, wat bijdraagt aan een verbeterde cholinerge functie bij neurodegeneratieve ziekten.
Therapeutische toepassingen
Depressie en stemmingsstoornissen
Het antidepressieve effect van saffraan is goed gedocumenteerd in talrijke gerandomiseerde, gecontroleerde studies. Een recente meta-analyse van acht gerandomiseerde, gecontroleerde studies met 656 volwassen deelnemers toonde aan dat saffraan even effectief is als selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI's) bij het verminderen van depressieve symptomen. De dosering van een gestandaardiseerd saffraanextract varieerde van 15 tot 60 mg per dag gedurende een periode van 6 tot 12 weken.
Een onderzoek onder 128 volwassenen met een sombere stemming toonde een significante dosisafhankelijke verbetering van de stemming na vier weken gebruik van saffraanextract. De deelnemers rapporteerden een vermindering van spanning, depressie, vermoeidheid, verwarring, angst en stress, evenals een toename van energie.
Verschillende directe vergelijkende studies tonen aan dat saffraan een vergelijkbare werkzaamheid als gevestigde antidepressiva tentoonstellingen.In gecontroleerde studies bleek saffraan (30 mg/dag) even effectief te zijn als imipramine (100 mg/dag) en fluoxetine (20 mg/dag) bij de behandeling van milde tot matige depressie. Het is opmerkelijk dat Saffraan veroorzaakte aanzienlijk minder bijwerkingen dan synthetische antidepressiva..
Angststoornissen
De angstverminderende eigenschappen van saffraan zijn aangetoond in zowel preklinische als klinische studies. Een gerandomiseerde, dubbelblinde studie met 56 gezonde volwassenen toonde aan dat acht weken suppletie met 30 mg gestandaardiseerd saffraanextract leidde tot lagere depressiescores en verbeterde sociale relaties.
Bijzonder interessant is de observatie dat saffraan de door stress veroorzaakte afname van de hartslagvariabiliteit (HRV) tijdens psychosociale stress vermindert. Dit suggereert een specifiek effect op het parasympathische zenuwstelsel en zou de waargenomen angstremmende effecten kunnen verklaren.
Studies met adolescenten (12-16 jaar) met milde tot matige angst- of depressieve symptomen lieten een relevante verbetering zien van de onderzochte symptomen na acht weken behandeling. Een andere studie met 54 deelnemers gedurende 12 weken bevestigde de antidepressieve en anxiolytische effecten bij de behandeling van depressie en angst.
Alzheimer-dementie
De werkzaamheid van saffraan bij de ziekte van Alzheimer is onderzocht in verschillende hoogwaardige klinische studies. Een multicenter, dubbelblinde, gecontroleerde studie met 55 patiënten met milde tot matige Alzheimer-dementie toonde aan dat Saffraan (30 mg/dag) bleek gedurende 22 weken even effectief als donepezil (10 mg/dag), maar dan zonder de bijwerkingen..
Een andere studie met 46 patiënten toonde aan dat saffraan, na 16 weken behandeling, significante verbetering van de cognitieve prestaties vergeleken met placebo. In een gerandomiseerde studie met 68 patiënten bleek het te zijn Uit onderzoek is gebleken dat saffraanextract (30 mg/dag) gedurende 12 maanden effectiever is dan memantine bij het verminderen van cognitieve achteruitgang. (20 mg/dag).
Diabetes mellitus
Een uitgebreide meta-analyse van tien gerandomiseerde, gecontroleerde onderzoeken met 562 diabetespatiënten onderzocht het effect van saffraan op de bloedsuikerspiegel. Suppletie met saffraan (5 mg/dag tot 1 g/dag) leidde tot een significante verlaging van de nuchtere bloedglucosewaarden. (WMD = -8,42 mg/dL) en de HbA1c-waarde (WMD = -0,22%) vergeleken met placebo.
Klinische studies hebben aangetoond dat saffraan diverse positieve effecten heeft bij diabetespatiënten, waaronder verbeteringen in metabole factoren, bloedsuikerregulatie, lipidenprofiel, oxidatieve stress en ontstekingsparameters. Daarnaast zijn verbeteringen waargenomen in bloeddruk, longfunctie, depressie, angst, slaapkwaliteit en levenskwaliteit.
Leeftijdsgebonden maculadegeneratie
In een open-label vervolgstudie met 93 volwassenen ouder dan 50 jaar met milde tot matige leeftijdsgebonden maculadegeneratie werden de langetermijneffecten van orale saffraan (20 mg/dag) gedurende 12 maanden onderzocht. De behandeling resulteerde in een matige, maar significante verbetering van de multifocale elektroretinogramrespons, ook bij patiënten die al AREDS-supplementen gebruikten.
Premenstrueel syndroom
In een dubbelblind, placebogecontroleerd onderzoek onder vrouwen van 20 tot 45 jaar werd het effect van saffraan (30 mg/dag) gedurende twee menstruatiecycli onderzocht. Saffraan bleek effectief in het verlichten van PMS-symptomen, met significante verschillen in effectiviteit tussen de behandelingscycli, gemeten aan de hand van zowel het Daily Symptom Report als de Hamilton Depression Rating Scale.
Menopauzale symptomen
Een klinische studie met 60 postmenopauzale vrouwen die last hadden van opvliegers en depressie, toonde aan dat saffraanextract (30 mg/dag) gedurende zes weken leidde tot een significante verbetering van zowel de opvliegers als de depressieve symptomen. De verbeteringen waren al na twee weken merkbaar en hielden aan gedurende de gehele behandelingsperiode.
Cardiovasculaire effecten
Preklinische en beperkte klinische gegevens suggereren dat saffraan een positief effect kan hebben op de cardiovasculaire gezondheid. Dierstudies hebben aangetoond dat het cholesterolgehalte tot wel 50% kan worden verlaagd, en de antioxiderende en ontstekingsremmende eigenschappen van saffraan kunnen bijdragen aan het behoud van gezonde slagaders en bloedvaten.
Een klinische studie, uitgevoerd door de afdeling Geneeskunde en het Centrum voor Onderzoek naar Inheemse Geneesmiddelen met 20 deelnemers, waarvan 10 hartziekten hadden, toonde positieve effecten van saffraan op cardiovasculaire parameters aan. De deelnemers met hart- en vaatziekten vertoonden grotere verbeteringen dan de gezonde controlegroep.
Doseringsadvies
De doseringen die in klinische studies worden gebruikt, variëren afhankelijk van het toepassingsgebied. Voor de behandeling van depressie en angststoornissen wordt doorgaans 15-30 mg/dag van een gestandaardiseerd saffraanextract gebruikt, verdeeld over twee dagelijkse doses. Bij de ziekte van Alzheimer is een dosering van 30 mg per dag effectief gebleken..
In studies naar het metabool syndroom zijn hogere doses tot wel 100 mg/dag gebruikt., Hoewel 20 mg/dag voldoende lijkt te zijn voor oftalmologische toepassingen, toonde één onderzoek dosisafhankelijke effecten aan, waarbij 28 mg/dag saffraanextract effectiever was dan 22 mg/dag.
Veiligheidsprofiel en bijwerkingen
Saffraan vertoont bij de doseringen die in klinische onderzoeken werden gebruikt (20-200 mg/dag) een zeer gunstig veiligheidsprofiel. Een systematische review van twaalf gerandomiseerde, gecontroleerde onderzoeken vond geen significante verschillen in bijwerkingen tussen saffraan en placebo.
Saffraan moet tijdens de zwangerschap vermeden worden, omdat het de bevalling kan opwekken.
Conclusie
Recent onderzoek toont aan dat saffraan en de bioactieve bestanddelen ervan, met name safranal, een breed therapeutisch spectrum hebben. Het sterkste bewijs bestaat voor het gebruik ervan bij depressie en angststoornissen, waarbij saffraan een vergelijkbare werkzaamheid vertoont als gevestigde antidepressiva, maar beter wordt verdragen. Klinische resultaten zijn ook veelbelovend bij neurodegeneratieve ziekten, met name de ziekte van Alzheimer.
Ook op andere toepassingsgebieden, zoals diabetes, maculadegeneratie en gynaecologische aandoeningen, zijn positieve resultaten te zien, maar deze vereisen verdere bevestiging door middel van grotere studies. Het gunstige veiligheidsprofiel en de goede verdraagbaarheid maken saffraan een aantrekkelijke optie voor patiënten die op zoek zijn naar natuurlijke behandelingsalternatieven.
Bronnen:
· Universitair Ziekenhuis Freiburg, saffraan – het goud van de plant heeft vele toepassingen, universitair ziekenhuis-freiburg.de/fileadmin/medi…
· Burgerstein Foundation, Saffraan tegen depressie » klinische studies naar de effectiviteit ervan, burgerstein-foundation.ch/de-DE/fachbere…
· Orthoknowledge Foundation, Samenvatting Saffraan Het Rode Goud orthoknowledge.eu/samenvatting…
· NHS Health Research Authority, SAFFRON, hra.nhs.uk/planning-and-i…
· Neurolab.eu, Saffraan als alternatief bij depressie...
· Georg Thieme Verlag KG, Geneeskrachtige planten: Saffraan – het goud van de plant heeft vele toepassingen. natuerlich.thieme.de/therapieprocedure…
· Papandreou et al. (Current Neuropharmacology), Crocus Sativus L. (Saffraan) in de behandeling van de ziekte van Alzheimer, 2022, pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8765911/
· Safarinejad et al. (Nature), Een open-label, gerandomiseerde, cross-overstudie met vaste dosis waarin ... (Erectiele Dysfunctie), 2010, nature.com/articles/ijir201013
· Piccardi et al. (BMJ Open Ophthalmology), Saffraantherapie voor de voortdurende behandeling van leeftijdsgebonden maculadegeneratie ..., 2022, pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10086835/
· Akhondzadeh et al. (PubMed), Crocus sativus L. (saffraan) bij de behandeling van het premenstrueel syndroom, 2008, pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18271889
· Milajerdi et al. (Nutrition and Metabolic Insights), Een overzicht van het antidiabetische potentieel van saffraan, 2022, pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9345447/
· Milajerdi et al. (Sage-tijdschriften) Een overzicht van het antidiabetische potentieel van saffraan, 2022, journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/11786388221107165
· Mazidi et al. (Frontiers in Nutrition), Effect van saffraansupplementatie op de glycemische uitkomsten bij ..., 2021, frontiersin.org/journals/nutrition/articles/10.3389/fnut.2021.696087/volledig
· Lopresti et al. (Frontiers in Nutrition), Effecten van saffraanextractsupplementatie op stemming, welzijn en ..., 2021, pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7847292/
· Moshiri et al. (Iranian Journal of Basic Medical Sciences), Saffraan en de werkzame bestanddelen ervan tegen menselijke aandoeningen, 2022, pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9442340/
· Razavi et al. (Evidence-based Complementary and Alternative Medicine), Biobeschikbaarheid en farmacokinetiek van een commerciële saffraan ..., 2019, pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7043156/
· Modaghegh et al. (The Journal of Tehran Heart Center), Cardiovasculaire effecten van saffraan: een op bewijzen gebaseerde review, 2010, pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3349809/
gebaseerd op
Recensies